Ένα εκπληκτικό άρθρο που βρήκα στο tvxs και είναι ακριβώς ότι σκεφτόμουν και εγώ αυτές τις μέρες. Απλά τέλειο!!!!Συνοψίζει τις σκέψεις του μεγαλύτερου ποσοστού των πολιτών της ψωροκώσταινας.






«...Ο κος Σαμαράς φρόντισε να τινάξει στον αέρα τόσο το άκρως επιφανειακό προφίλ που είχε αρχίσει να χτίζει, όσο και να βάλει ένα μεγαλοπρεπές αυτογκόλ στην εστία της Ελλάδας στο υποτιθέμενο εθνικό ζήτημα περί επιστροφής των Μαρμάρων...» Του Γιώργου Πήττα, αρθρογράφου της κυπριακής εφημερίδας «Πολίτης» και συνεργάτη του tvxs.gr.
“British, keep our Marbles please”…

Με λαμπρές τελετές και φουσκωμένα μελοδραματικά λογύδρια αλά Γκρέκα, άνοιξε πριν από λίγο καιρό το νέο Μουσείο Ακροπόλεως.

Ο Υπουργός Πολιτισμού, βρήκε μάλιστα χρυσή ευκαιρία να απωθήσει τους εσωκομματικούς του αντιπάλους και να επενδύσει στο «ήρεμο αλλά στιβαρό ηγετικό του προφίλ» όπως εμφανώς επιβάλλει η επικοινωνιακή του στρατηγική.

Όμως, παρά τη σπουδή, τα μεγάλα λόγια και τις εξάρσεις για το χρέος των Βρετανών να επιστρέψουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα ο κος Σαμαράς φρόντισε να τινάξει στον αέρα τόσο το άκρως επιφανειακό προφίλ που είχε αρχίσει να χτίζει (οφειλόμενο κυρίως στο εξαιρετικά χαμηλό γενικό επίπεδο) όσο και να βάλει ένα μεγαλοπρεπές αυτογκόλ στην εστία της Ελλάδας στο υποτιθέμενο εθνικό ζήτημα περί επιστροφής των Μαρμάρων.

Τα κατάφερε όλα αυτά σε μηδενικό χρόνο, επαναφέροντας εν έτει 2009 του 21ου αιώνος λογοκριτικές πρακτικές και μεθοδεύσεις που όχι μόνο θυμίζουν άλλες παλαιότατες εποχές αλλά επίσης εκτοξεύουν την Ελλάδα αμέτρητα μίλια μακριά από την Ευρώπη στην οποία θεωρητικώς ανήκει.

Όμως, κατά τη δική μου ανάλυση τουλάχιστον, από την ίδια τη λογοκρισία που διαπράχθηκε στην ταινία του Κώστα Γαβρά για το Μουσείο, είναι ακόμα πιο επικίνδυνη η αδυναμία των «αρμοδίων» δηλαδή του κου Παντερμαλή Διευθυντή του Μουσείου όσο και του Πολιτικού του προϊσταμένου, του Υπουργού Πολιτισμού, να υποψιαστούν έστω και στο ελάχιστο τη θύελλα των αντιδράσεων που η πράξη τους θα ξεσήκωνε.

Τρανή απόδειξη για το πόσο βαθύτατα ανερμάτιστοι άνθρωποι ελέγχουν την Ελλάδα.

Και καλά το «Ιερατείο», που διέταξε τη λογοκρισία.
Όπως ορθά κοφτά είπε ο ίδιος ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς «Η Εκκλησία αρνείται πάντοτε την πραγματικότητα, για να σώσει το δόγμα της». Το εξαιρετικά ανησυχητικό, βρίσκεται σε ένα άλλο σημείο το οποίο επίσης ο διακεκριμένος σκηνοθέτης εντοπίζει μέσα σε 8 λέξεις : «Τα ιερατεία κάνουν ακόμα ότι θέλουν στην Ελλάδα».

Η εκκλησία λοιπόν, «θίχτηκε, ενοχλήθηκε, προσβλήθηκε» από μία σκηνή της ταινίας που δημιούργησε κατόπιν παραγγελίας ο κος Γαβράς.

Μια σκηνή διάρκειας 1 λεπτού και 40 δευτερολέπτων στην οποία αναδεικνύονται οι καταστροφές που υπέστη ο Παρθενώνας από τους ιερείς του χριστιανισμού που αφού έθραυσαν με μανία γλυπτά και αετώματα εγκατέστησαν έναν τεράστιο σταυρό για να τον…αποκαθάρουν από το ειδωλολατρικό μίασμα και στη συνέχεια τον μετέτρεψαν σε χριστιανική εκκλησία.

Βεβαίως, το συγκεκριμένο ιστορικό επεισόδιο, είναι ένα από τα πολλά, εκπροσωπεί μία από τις αναρίθμητες καταστροφές που έγιναν σε βάρος του Παρθενώνα από πολλούς και ποικίλους, γνωστούς και μη εξαιρετέους.

Ο κος Γαβράς, διακεκριμένος σκηνοθέτης, γνωστός σε όλον τον κόσμο, με μια καριέρα στην οποία έχει μαζέψει όλα τα μεγάλα βραβεία που υπάρχουν στον πλανήτη για τον Κινηματογράφο, θεώρησε πρέπον (ως όφειλε άλλωστε) στη μικρή ταινία που δημιούργησε για την Ιστορία της Ακρόπολης να περιλάβει όλες τις ιστορικές καταστροφές.

Μπορώ να υποθέσω μάλιστα πως σαν φλογερός απόδημος Έλληνας που αποδεδειγμένα είναι, με τεράστια χαρά δημιουργούσε αυτό το φιλμάκι νιώθοντας πως επιτέλους μπορεί να εκφραστεί ολοκληρωμένα ως Έλληνας Ευρωπαίος, κοιτάζοντας την ιστορία της πατρίδας του κατάματα, με αυτοπεποίθηση και χωρίς επαρχιώτικο κόμπλεξ.

Τι πικρή διάψευση όμως που του επεφύλαξε η χαλασμένη Ελληνική Πολιτεία, το κράτος της αναξιοκρατίας, το παπαδοκρατούμενο αλλοτριωμένο έθνος.

Τα βλοσυρά ράσα που εσχάτως απέκτησαν και επιστημονικές απόψεις δηλώνοντας από τις τηλεοράσεις με επιμονή πως η νέα γρίπη δεν μεταδίδεται μέσω της «θείας» κοινωνίας, επέβαλλαν για άλλη μία φορά το υπέρμετρο «εγώ τους» και την επί της επικράτειας ιδιοκτησιακή και καθεστωτική νοοτροπία τους.

Γιατί όχι άλλωστε; Υπάρχει Ελληνική Πολιτεία που θα τους πει ποτέ «όχι»; Υπάρχει άραγε Ελληνική Πολιτεία καν; Οι «λειτουργοί» της, ως γνήσιοι υποτελείς οσφυοκάμπτες, ως ασπόνδυλα μαλάκια με βεντούζες στη εξουσία έσπευσαν ασμένως να πραγματοποιήσουν την Ιερά Επιταγή. Και ο κος Παντερμαλής, ανέλαβε χρέη μοντέρ και πετσόκοψε το φιλμ του κου Γαβρά , το οποίο ήδη προβάλλονταν εγκεκριμένο στο Μουσείο.
Χωρίς καν να ενημερώσει τον σκηνοθέτη!

Αυτό και αν είναι χαρακτηριστικό! Ορμώμενος προφανώς από την αυτοπεποίθηση που του παρέχει η συνδιαλλαγή με την εξουσία, ούτε που του πέρασε από το μυαλό πως πρέπει να ενημερώσει τον σκηνοθέτη για το «πρόβλημα» που προέκυψε… Άλλο ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα συμπεριφοράς που φωτίζει τραγικά την απέραντη γύμνια και την έλλειψη πραγματικής παιδείας που υπάρχουν κάτω από την σπουδαιοφάνεια και τις ρητορικές αρλούμπες.

Όμως, τόσο αυτός όσο και οι προϊστάμενοί του (Υπουργός και εκκλησία) βουτηγμένοι στα βαθειά νερά της αμετροέπειας τους δεν φανταζόντουσαν ούτε την αντίδραση του κου Γαβρά, αντίδραση απόλυτα εναρμονισμένη στο μέτρο ενός ευρωπαίου σκεπτόμενου πολίτη, αλλά, κυρίως ούτε στην απίστευτη και ελπιδοφόρα αντίδραση που εκδηλώθηκε αυθόρμητα στην κοινωνία των Πολιτών.

Ένας και μόνο πολίτης, ονόματι Μηνάς Παπαγεωργίου χρειάστηκε για να λειτουργήσει σαν την πυρφόρα σπίθα που θα μετέδιδε την οργή που υπέβοσκε προφανώς έτοιμη. Άνοιξε, μόνος του στην αρχή, ένα γκρουπ διαμαρτυρίας στο Facebook. Και, μέσα σε ελάχιστο χρόνο, τα μέλη της κοινότητας έγιναν δυο, τρεις, χίλιοι δεκατρείς για να είναι αυτή τη στιγμή που γράφω το άρθρο, πάνω από 6000! Η Κοινότητα μαζί και με άλλους ανεξάρτητους φορείς, ετοιμάζουν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Μουσείο για αύριο Κυριακή στις 10 και 30 το πρωί.

Λοιπόν, British, keep our Marbles please! Ας κρατήσουν οι Βρετανοί τα Μάρμαρα!
Τουλάχιστον για την ώρα. Ποιος ξέρει; Ίσως το Ιερατείο, αν επιστρέψουν να θελήσει να τα περάσει από κανέναν…εξορκισμό μιας που τόσα χρόνια φιλοξενούνται σε χώρα απίστων, μη ορθοδόξων.

Προσωπικά, δεν βλέπω κανέναν λόγο να συνεχίσουμε να μαχόμαστε για την επιστροφή τους εφ’ όσων οι ίδιοι είμαστε ανίκανοι να κοιτάξουμε την ιστορία μας ως έχει, και όσο τα ιερατεία κάνουν ότι θέλουν.

Κακά τα ψέματα, πίσω από αυτή την υπόθεση, δεν υπάρχει τίποτα λιγότερο από τον αναγκαίο και απόλυτο διαχωρισμό Πολιτείας και εκκλησίας και από τον πλήρη αφοπλισμό της τελευταίας στη δυνατότητα αποφασιστικών παρεμβάσεων στη δημόσια ζωή. Γνώμη, ασφαλώς μπορεί να έχει όπως ο καθείς.

Ας κρατήσουν οι Βρετανοί τα Μάρμαρα!
Γιατί, το Νέο Μουσείο, μπορεί να έχει τις τεχνικές προδιαγραφές να τα φιλοξενήσει, αλλά προφανώς η Πολιτεία δεν έχει αποκτήσει τον αναγκαίο ηθικό εξοπλισμό έναντι της Ιστορίας.

Ωραίο πράγμα οι υποδομές, οι δρόμοι και το Μετρό, αλλά, δυστυχώς από μόνα τους δεν συνθέτουν πολιτισμό, παρά μόνο την επίφασή του.

Μια επίφαση που προσπαθεί να κρύψει την κυρίαρχη βαρβαρότητα. Μάταια όμως.


http://www.politispittas.blogspot.com/

Το άρθρο δημοσιεύται στην έγκυρη Κυπριακή εφημερίδα "Πολίτης"

Ενώ μέσα στο Μουσείο της Ακρόπολης εκθείαζαν το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, οι καλεσμένοι των εγκαινίων μετέτρεψαν σε αυθαίρετο παργκινκ το νέο πεζόδρομο του Μουσείου. Καταστρέφοντας και το οδόστρωμα που είχαν μόλις πληρώσει οι φορολογούμενοι.

πηγή: tvxs

Αφορμή για τις καταγγελίες στάθηκε ρεπορτάζ της ΕΡΤ σύμφωνα με το οποίο το νέο Μουσείο της Ακρόπολης έχει αποκλειστικά τη σφραγίδα Καραμανλή («η πατρότητα της ιδέας του Μουσείου ανήκε σαφώς στον Κωνσταντίνο Καραμανλή» και τα εγκαίνιά του είναι επίτευγμα του Κώστα Καραμανλή), χωρίς την παραμικρή αναφορά στη Μελίνα Μερκούρη.
Από τη μεριά του ο βουλευτής (πασοκ) Γρηγόρης Νιώτης σε ανακοίνωσή του αναφέρει χαρακτηριστικά: «Επί 5 λεπτά σε κάθε δελτίο ειδήσεων εμφανίζουν τον Πέτρο Μολυβιάτη να προσπαθεί να μας πείσει ότι για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης το έθνος "χρωστάει" για μία ακόμα φορά στον "Εθνάρχη". Εν προκειμένω, όμως, δεν χρωστάμε τίποτα στον αείμνηστο Κωνσταντίνο Καραμανλή. Οι κύριοι της κυβέρνησης του Κ. Καραμανλή του νεότερου χρωστούν να πουν την αλήθεια στο λαό».
Και η αλήθεια σύμφωνα με τον βουλευτή και όχι μόνο, έχει ως εξής: «Το έργο του νέου Μουσείου της Ακρόπολης είναι έργο της Μελίνας Μερκούρη. Το 1981 η Μελίνα δεν βρήκε τίποτα από το παρελθόν για το νέο Μουσείο, ιδέες υπάρχουν για το νέο Μουσείο πολλές δεκαετίες πριν τον Κ. Καραμανλή. Η Μελίνα επέλεξε το χώρο λέγοντας "θέλω το Μουσείο να βλέπει τον Παρθενώνα", εκείνη ξεκίνησε τον διαγωνισμό αρχιτεκτονικής και ήθελε με το νέο Μουσείο να δώσει μια απάντηση στους Βρετανούς, που έλεγαν "πού θα τα βάλετε τα Μάρμαρα αν σας τα δώσουμε πίσω;". Με εντολή της στον τότε γραμματέα του υπουργείου και προέδρου του ΚΑΣ Γιώργο Θωμά ζήτησε την απαλλοτρίωση των γύρω πολυκατοικιών του χώρου του Μακρυγιάννη. Το 1990-1993 η κυβέρνηση της Ν.Δ. ακύρωσε τον αρχαιολογικό διαγωνισμό. Οταν ανέλαβε πάλι η Μελίνα, επέμενε στην απόφαση ότι "στου Μακρυγιάννη θα γίνει το νέο Μουσείο". Σ'αυτή την εντολή επέμενε φεύγοντας για το στερνό ταξίδι στη Νέα Υόρκη -έτσι και έγινε. Εν τέλει η Ν.Δ. όχι μόνο δεν είχε ιδιαίτερη συμβολή, αλλά και διά χειρός του βουλευτή και μετέπειτα υφυπουργού Πολιτισμού Πέτρου Τατούλη κατέθεσε μήνυση κατά του νέου Μουσείου για το ζήτημα της χωροθέτησής του».

πηγή ελευθεροτυπία
η φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του Lucretius

Hughes Dubois, Musée du Quai Branly, Paris
A 19th-century frontal mask representing a bird, from the Tsimshian tribe in British Columbia. The mask is from the collection of the late anthropologist Claude Lévi-Strauss.


Εισαγωγή
Ο ρόλος του υλικού πολιτισμού στο μουσείο συνεχώς τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Αλλά ζώντας σ’ έναν υλικό κόσμο, η ζωή και η ταυτότητα του καθενός ορίζεται μέσω των αντικειμένων.
Οπότε ενώ ο υλικός πολιτισμός παίζει κεντρικό ρόλο στην ζωή μας γιατί παίζει λιγότερο σημαντικό ρόλο στην μουσειακή πρακτική;

Φορμαλιστές και αναλυτές : δύο προβλήματα.
Στην βικτωριανή εποχή το αντικείμενο ήταν το κέντρο του μουσείου καθώς και η ικανότητα του να διδάσκει τις αξίες και την ιστορία της κυρίαρχης τάξης.
Κυριαρχία φορμαλισμού – forma = σχήμα, μορφή

Από το 1960+ αρχίζει η αμφισβήτηση της ιστορίας των “μεγάλων λευκών ανδρών” από τις μειονοτικές κοινωνικές ομάδες (γυναίκες, έγχρωμοι, εργατική τάξη). Εκδημοκρατισμός της εκπαίδευσης, νέα πολιτική σκηνή, κοινωνική ιστορία.
Τα αντικείμενα δεν είναι το μήνυμα αλλά τα στηρίγματα.
Αναλυτική προοπτική που εστιάζει στο πως και γιατί έγινε (πριν μόνο τι).

Σήμερα η συζήτηση συνεχίζεται. Το γεγονός είναι ότι τα μουσεία οφείλουν να επικεντρωθούν στον άνθρωπο και λιγότερο στο αντικείμενο.
Ισορροπία μεταξύ γνώσης προερχόμενης από ιδέες-ερμηνείες και από υλικό πολιτισμό.

Αν το αντικείμενο είναι νεκρό, το μουσείο είναι νεκρό.
Επιχειρήματα υπέρ της αναλυτικής προσέγγισης:
Όλες οι ιστορικές στιγμές δεν αντιπροσωπεύονται το ίδιο μέσω του υλικού πολιτισμού.
Η ιστορία μειονοτικών κοινωνικών ομάδων (εργατική τάξη) δεν θα αποκτήσει ποτέ την βάση για μια φορμαλιστική μουσειολογική αντίληψη λόγω έλλειψης “αξιόλογων” αντικειμένων. Οπότε έξω από τα μουσεία;

Κριτική σε 3 σημεία:
Δεν είναι το μουσείο το μόνο μέσο για να γίνει κατανοητή η ιστορία.
Ο υλικός πολιτισμός είναι η πιο δημοκρατική μορφή ιστορικών τεκμηρίων.
Οι συλλογές που ανήκαν στην ανώτερη κοινωνική τάξη και τώρα στα μουσεία, δημιουργήθηκαν από την εργατική τάξη.

Σήμερα στα περισσότερα μουσεία βλέπουν την επιλογή μεταξύ αναποτελεσματικής επικοινωνίας, φορμαλιστική οπτική και ανεπαρκούς περιεχομένου, αναλυτική οπτική.

Αξιολογώντας εκθέσεις.
Οι επιμελητές αποφεύγουν την μεταξύ τους κριτική για την εκάστοτε έκθεση του μουσείου. Ενδιαφέρον κυρίως για καινοτομία.
Η κριτική είναι θεμιτή όταν ασκείται και από εκτός επαγγελματίες όπως: ΜΜΕ, ακαδημαϊκούς και κοινό.

Το κλειδί για ένα μουσείο είναι η κοινωνική λειτουργία των αντικειμένων. Η σωστή μελέτη των μουσείων είναι η ιστορία του “υλισμού” και όχι των υλικών αντικειμένων (φορμαλισμός).
“Τα αντικείμενα είναι σύμβολα που χρησιμοποιούνται στην ανθρώπινη επικοινωνία, που είναι οπτική και όχι λεκτική.”

Τα μουσεία δημιουργούνται για το κοινό και όχι για τους επιμελητές και τους μουσειολόγους. Το κοινό πάει στο μουσείο για να δει αντικείμενα και να βιώσει μια εμπειρία “ανάστασης” (Pearce), και όχι για να δει “βιβλία-σε-τοίχο” (αναλυτική οπτική).

Ιστορικοί ή επιμελητές;

Εκθέσεις που πραγματοποιούνται με μόνη βάση την προφορική ιστορία οδηγούν σε “βιβλία-σε-τοίχο”. Η προφορική ιστορία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορικής πρακτικής αλλά θα παρουσιαζόταν καλύτερα σ’ ένα βιβλίο, ράδιο ή τηλεόραση παρά σε ένα μουσείο.
Βέβαια λαμβάνονται υπόψη οι ιστορικές τεχνικές της προφορικής ιστορίας, στην εργασία για την εξερεύνηση των σχέσεων των ανθρώπων με τον υλικό πολιτισμό (σκοπός μουσείου).

Η κοινωνική επιστήμη και η αστική ιστορία δεν είναι ικανές να μεταφράσουν σωστά τον υλικό πολιτισμό, γιατί δεν κάνουν τις σωστές ερωτήσεις.
Προβάλλουν ενδιαφέροντα στοιχεία αλλά δεν μπορούν να τον αντικαταστήσουν, όπως και τη σημασία του στην ζωή των ανθρώπων και των μουσείων.

Αν και η νέα έκθεση στον Λευκό Πύργο εστιάζει περισσότερο στο αναλυτικό μοντέλο μ' αρέσε αφάνταστα!!!Καθώς επίσης και τα σκανδαλοδώς πολλά imac που υπύρχαν ξέμπαρκα σε κάθε όροφο. Πολύ μίζα έπεσε στην mac μάλλον. Αφού η δουλειά θα μπορούσε να γίνει με το 10% του σημερινού εξοπλισμού!Τεσπά χαλάλί!

Το μουσείο αποτελεί δημιούργημα της κουλτούρας του διαφωτισμού.
Κατάταξη της γνώσης → επιστημονική προσέγγιση τέχνης → θεσμοποίηση των ιδιωτικών συλλογών σε μουσεία.
Το μουσείο ως θεσμός δημιουργείται το 1850 – περίοδο κλασικισμού στις τέχνες (νεοκλασικισμός).

♦ Η λέξη μουσείο εμφανίζεται πρώτη φορά κατά τους ελληνιστικούς χρόνους στην Αλεξάνδρεια (290 π.Χ.), χώρος όπου οργανικοί διανοούμενοι σε σχέση με τους ανθρώπους της εξουσίας, σχετίζονται με τον πολιτισμό.
♦ Πρώτοι αιώνες μ.Χ. οι μούσες εξαφανίζονται και το μουσείο αντικαθίσταται από τους πατέρες τις εκκλησίας.
♦ Στην αναγέννηση γίνεται για πρώτη φορά η επιλογή παρελθόντος – ελληνορωμαϊκός κόσμος – ως σημείο αναφοράς, έννοιες: πολιτιστικής μνήμης, πολιτιστικής αναλογίας, υιοθέτησης παρελθόντος.
♦ Στον μοντέρνο κόσμο αρχίζει η ιστορία των μουσείων, που όμως δεν αποδεσμεύεται από την ιστορία των συλλογών, των εκθεσιακών μεθόδων και των μεθόδων φωτισμού.

Ιστορία συλλογών :
Το ζήτημα των καλλιτεχνικών συλλογών ξεκινάει με την ιταλική αναγέννηση, και οι συλλογές αφορούν κλασική αρχαιότητα και σύγχρονη τέχνη, που υλοποιείται κυρίως σε ιδιωτικές κατοικίες. Οι συλλογές συγκροτούνται από πλούσιους, εύπορους διανοούμενους και την εκκλησία (κυρίως Γερμανία και Ιταλία) και περιλαμβάνουν:
♦ αρχαιότητες και ρωμαϊκά αντίγραφα
♦ πίνακες Φλαμανδών
♦ γραφική τέχνη
♦ χάλκινα αντίγραφα
♦ πίνακες με μυθολογικό περιεχόμενο

1539 P. Jovio ονομάζει την ιδιωτική του συλλογή “museum”
1543 Η λέξη “museum” εμφανίζεται σε προμετωπίδα κτιρίου
1553 Ο Strada δημοσιεύει κατάλογο με τη συλλογή νομισμάτων του, “χρυσός του μουσείου”
1560 Ο Cosimo παραγγέλνει στον Vasari το κτίριο των Uffizi. Κτίριο διοικητικών υπηρεσιών των Μεδίκων, όπου στην galleria (διάδρομος) τοποθετήθηκαν κάποια έργα από την συλλογή τους (αγάλματα).

galleria : πινακοθήκη
αστικός χώρος, δημόσιος για υπηρεσίες
χώρος στην παλαιοχριστιανική αρχιτεκτονική, γυναικωνίτης, στοά

1734 Ο τύπος οργάνωσης της galleria για έκθεση έργων, χρησιμοποιείται σε πολλούς χώρους (Γαλλία, Γερμανία). Στην Βιέννη λατρεία των ερειπίων, κατασκευάζονται τεχνητά ερείπια σε κήπους για απόλαυση.

Σε αυτή τη φάση οι ιδιωτικές κατά βάση συλλογές γίνονται δημόσιες.

Γερμανία
1742 Ο Αύγουστος ο 3ος (Δρέσδη) δέχεται μια εισήγηση (Algarotti) η οποία δίνει στο μουσείο το δημόσιο χαρακτήρα του και βάζοντας τον τρούλο (πάνθεον) ως βασικό τυπολογικό στοιχείο του δημόσιου χώρου. (Μουσείο Κάσελ 1870, γιγάντιος ρυθμός)

Ιταλία
1711-60 Περίοδος Winkelmann στην Ρώμη όπου πραγματοποιείται τι μουσείο του Βατικανού (με θόλο), το οποίο όμως δεν ήταν ανοιχτό στο κοινό.

Αγγλία
1753 British Museum, δημιουργείται ως θεσμός από το βρετανικό κοινοβούλιο που κάνει αγορές, ελεύθερη πρόσβαση 1810.

Γαλλία
1789 Εθνικοποιούνται τα ανάκτορα (Λούβρο) και από το 1793 δημόσιος χαρακτήρας.

Μόναχο
19ος Εθνική ολοκλήρωση, νεοκλασικισμός μέσο για την κατάκτηση κοινωνικών αλλαγών. Πλατεία του βασιλιά με τη γλυπτοθήκη, τα προπύλαια και την εθνική πινακοθήκη του Klenze. Το πρώτο μοντέρνο μουσείο αποτελεί η γλυπτοθήκη του Μονάχου που σχεδιάστηκε για να στεγάσει τα γλυπτά της Αφαίας Αθηνάς, με ανοιχτή πρόσβαση στο κοινό.

Βερολίνο
1823 Ο Schinkel σχεδιάζει το αρχαιολογικό μουσείο του Βερολίνου. Επιτροπή εκθεσιακής οργάνωσης στην μουσειολογική οργάνωση.

Αρχικοί Τύποι Μουσείων
Γερμανικός τύπος: Duran/Schinkel σταυροειδές εγγεγραμμένο με τρούλο
Πινακοθήκες: Επίμηκες/μακρόστενο κτίριο με σκάλες που σε ανεβάζουν στον όροφο, τυπολογία ιταλικού παλατιού που θα επηρεάσει πολλά μουσεία στο μέλλον.

Βιβλιογραφική αναφορά:
Σημειώσεις από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα μουσειολογικών σπουδών ΑΠΘ (τμήματος αρχιτεκτονικής) από τα μαθήματα της Ε.Γερογιάννη περί της ιστορίας των μουσείων και του Α.Γιακουμακάτου περί της αρχιτεκτονικής του μουσείου σε σχέση με τον ρόλο του.

Σκέψεις περί δημοσίου και ιδιωτικού χώρου (από την βιομηχανική επανάσταση μέχρι σήμερα). Και πως εξηγείται η σημερινή αδυναμία της αρχιτεκτονικής να δημιουργήσει πραγματικούς δημόσιους χώρους.

Η ιστορία των λέξεων «δημόσιο» και «ιδιωτικό» αποτελεί κλειδί για την κατανόηση της θεμελιακής μεταβολής των ορίων της δυτικής κουλτούρας από την πτώση του ancient régime και τον σχηματισμό μιας νέας, καπιταλιστικής, εγκόσμιας, αστυακής κουλτούρας . Οι πρώτες καταγεγραμμένες χρήσεις της λέξης «δημόσιο» στην αγγλική γλώσσα γύρω στον 16ο αιώνα, ταυτίζουν το «δημόσιο» με το κοινό συμφέρον της κοινωνίας,. Έναν αιώνα αργότερα προστέθηκε ακόμα μια έννοια του «δημοσίου» ως εκείνου το οποίο φανερώνεται και εκτίθεται σε κοινή θέα και το «ιδιωτικό» χρησιμοποιείται με την έννοια του προνομιούχου, σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο. Με το τέλος του 17ου αιώνα η αντίθεση «δημόσιου» και «ιδιωτικού» μεταβλήθηκε βαθμιαία πλησιάζοντας περισσότερο με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται σήμερα οι όροι. «Δημόσιο» σήμαινε ανοικτό στην εξονυχιστική εξέταση του καθένα, ενώ «ιδιωτικό» σήμαινε προστατευμένη περιοχή της ζωής, ορισμένη από την οικογένεια και τους φίλους της.
Η αντίληψη για το ποιοι αποτελούσαν το «κοινό», και που βρισκόταν κανείς όταν εμφανιζόταν «δημοσίως», διευρύνθηκε τον 18^ο αιώνα τόσο στο Παρίσι όσο και στο Λονδίνο. Οι αστοί ενδιαφέρονταν όλο και λιγότερο να συγκαλύψουν την κοινωνική καταγωγή τους γιατί οι πόλεις στις οποίες κατοικούσαν μεταβλήθηκαν σ’ έναν κόσμο μέσα στον οποίο ερχόταν σε συνάφεια εντελώς διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Έκτοτε η λέξη «δημόσιο» προσέλαβε το μοντέρνο νόημα της και σήμαινε όχι μόνο ένα τομέα της κοινωνικής ζωής αλλά και το γεγονός ότι αυτός ο δημόσιος χώρος γνωστών και ξένων συμπεριλάμβανε μια σχετικά μεγάλη ποικιλία ανθρώπων. Επίκεντρο αυτής της δημόσιας ζωής ήταν η πρωτεύουσα.
Ο αγώνας για δημόσια τάξη στην πόλη του 18^ου αιώνα και η ένταση ανάμεσα τις απαιτήσεις της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, συναποτελούσαν τους όρους μιας συνεκτικής κουλτούρας. Σε αντίθεση με τον Διαφωτισμό, που υπήρχε ισορροπία δημόσιας και ιδιωτικής γεωγραφίας, προβάλλεται η μεταβολή στις έννοιες περί ιδιωτικού και δημοσίου που ήλθε ως επακόλουθο των μεγάλων επαναστάσεων στο τέλος του αιώνα και της ανάδυσης ενός εθνικού, βιομηχανικού καπιταλισμού στους νεότερους χρόνους. Τριών ειδών δυνάμεις συντελέσαν σ’ αυτήν την μεταβολή:

Η διττή σχέση βιομηχανικού καπιταλισμού με τη δημόσια ζωή στις μεγαλουπόλεις (19ος αιώνας).
Η αναδιατύπωση της εκκοσμίκευσης, η οποία επηρέασε την ερμηνεία των ανθρώπων για το ξένο και άγνωστο (δημιουργία των μουσείων).
Το σφρίγος της δημόσιας ζωής του ancient régime που δεν έσβησε ακαριαία εδραζόμενο στην δομή της ίδιας της δημόσιας ζωής.

Επιπλέον πρέπει να επισημανθεί πως η αστική οικογένεια του 19αιώνα προσπάθησε να διατηρήσει την απόσταση ανάμεσα στην έννοια της ιδιωτικής πραγματικότητας και τις εντελώς διαφορετικές σχέσεις του δημόσιου κόσμου εκτός της οικείας. Αν και η διαχωριστική γραμμή ήταν συγκεχυμένη, συχνά παραβιαζόταν. Βέβαια, υπήρχε μια ποιότητα στην αστική ζωή του προηγούμενου αιώνα, οι άνθρωποι κατέβαλαν προσπάθεια να , αν και αδύναμη και καταδικασμένη να πέσει, εκμαιεύσουν κάποια μορφή από μια κοινωνία άκρας αταξίας και σκληρότητας. Μετά την κρίση της δημόσιας ζωής τον 19 αιώνα έγινε η προσπάθεια να λυθεί με το όραμα της σφαίρας της οικειότητας, που προάγει κατ’ αναλογία προς την εγκατάλειψη της δημόσιας σφαίρας επειδή δήθεν είναι κενή. Σε ψυχολογικό επίπεδο το περιβάλλον, στην οργάνωση του χώρου στις πόλεις, εξωθεί τους ανθρώπους να θεωρούν τη δημόσια σφαίρα άνευ νοήματος. Οι διαφανείς τοίχοι, τον 20 αιώνα, αν και διαπερατοί, απομονώνουν συγχρόνως τις εντός του κτιρίου δραστηριότητες από τη ζωή του δρόμου. Σ’ αυτή τη σχεδιαστική αντίληψη, η αισθητική της ορατότητας και η κοινωνική απομόνωση συγχωνεύονται.
Η εξάλειψη του ζωντανού δημόσιου χώρου υποδηλώνει μια ακόμα πιο διεστραμμένη ιδέα, να δημιουργηθεί χώρος εξαρτημένος από την κίνηση. Ο δημόσιος χώρος είναι πλέον μια έκταση για να τη διασχίζει κανείς και όχι να βρίσκεται εντός της. Αυτό συμβαίνει γιατί σήμερα βιώνουμε μια άνεση κίνησης άγνωστη σε προηγούμενο αστικό πολιτισμό, εντούτοις η κίνηση έγινε η πιο αγχώδης από τις καθημερινές μας δραστηριότητες.
Ο απονεκρωμένος δημόσιος χώρος είναι ο πιο συγκεκριμένος λόγος που οι άνθρωποι αναζητούν σε οικείο έδαφος ότι αποστερούνται πλέον σ’ έναν πιο ξένο χώρο. Η απομόνωση εν μέσω κοινής θέας, ως ένα άλλο πανόπτικον του Φουκώ, και ο υπερτονισμός ψυχολογικών διεργασιών αλληλοσυμπληρώνονται. Τα κραυγαλέα σημάδια μιας ασύμμετρης προσωπικής ζωής και ενός κοινού δημοσίου βίου βρίσκονταν προ πολλού εν τω γίγνεσθαι. Από την γέννηση της Βιομηχανικής Πόλης, όπου αρχίζει πλέον η πόλη να μην είναι ταυτόσημη με τη δημόσια κουλτούρα.

Επίλογος
Στα εκατό χρόνια που ακολούθησαν το απόγειο του φιλελευθερισμού ο καπιταλισμός σταδιακά οργανώθηκε και η αυθεντική σχέση δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας διαλύθηκε, το περίγραμμα της αστικής δημόσιας σφαίρας διαβρώθηκε. Αλλά ούτε το φιλελεύθερο ούτε και το μαρξιστικό πολιτικό μοντέλο μπορούσαν να διαγνώσουν ότι η δημόσια σφαίρα θα απέμενε περιορισμένη ανάμεσα στις δυο αυτές τάσεις, οι οποίες διαλεκτικά αντικρουόμενες την διέλυσαν απογυμνώνοντάς την από την πολιτική της λειτουργία.
Η ανάπτυξη του δημόσιου χώρου, κτιρίων (και συγκεκριμένα του μουσείου) θα έπρεπε να ιδωθεί ως το αποτέλεσμα ενός πλήθους μη συσχετισμένων γεγονότων, εμπεριέχοντας τη μοντέρνα ιδέα της προόδου και των αναδυόμενων ιστορικών μεθόδων. Αλλά το ίδιο σημαντικά ήταν το αντίκτυπο της βιομηχανοποίησης και αστικοποίησης, και οι αντίστοιχες επιπτώσεις στη δημόσια και ιδιωτική σφαίρα.
Η συνοπτική αυτή επισκόπηση αποκαλύπτει ότι η τροπή και η πλοκή της δημιουργίας των δημοσίων χώρων (κτιρίων και μουσείων) καθορίστηκαν από δυο βασικούς και στενά συναρτόμενους παράγοντες. Από τη μία, η μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ κράτους και κοινωνίας, με άλλα λόγια μεταξύ της δημόσιας και πολιτικής σφαίρας. Και από την άλλη, η διαδικασία μετασχηματισμού της δομής του πολιτισμικού πεδίου, στο πλαίσιο επαναπροσδιορισμού των κυρίαρχων πολιτισμικών ιεραρχιών και κατηγοριών και κατά συνέπεια μιας διαρκής αναθεώρησης της ίδιας της έννοιας του πολιτισμού.

Πιο συγκεκριμένα η εξέλιξη του δημόσιων χώρων και κτιρίων (και συγκεκριμένα του μουσείου) παρακολουθεί ουσιαστικά το ξετύλιγμα αυτών των δυο παράλληλων και αλληλοεπηρεαζόμενων διαδικασιών, αποτελώντας το θεσμικό χώρο στον οποίο αυτές βρίσκουν την πιο αποκαλυπτική και εμβληματική σύγκλιση και συνέκφρασή τους.

βιβλιογραφική αναφορά:
Sennett Richard, Η τυραννία της οικειότητας: ο δημόσιος και ο ιδιωτικός χώρος στο δυτικό πολιτισμό, Νεφέλη, 1999
Lefebre Henry, Δικαίωμα στην πόλη: Χώρος και Πολιτική, Παπαζήση, 1977
Lefebre Henry, Μαρξισμός και Πόλη, Οδυσσέας, 1976
Habermas Jurgen, The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society, The MIT Press, 2001
Benevolo Leonardo, Η πόλη στην Ευρώπη, Ελληνικά Γράμματα, 1997
Bennett Tony, The birth of the museum: history, theory, politics, Routledge, 1995